Konstytucja Stanu San Andreas
My, lud stanu San Andreas, w celu ustanowienia sprawiedliwości, zapewnienia porządku publicznego, ochrony wolności obywatelskich oraz promocji dobrobytu ogólnego, ustanawiamy niniejszą Konstytucję.
Artykuł I – Władza Ustawodawcza
SEKCJA 1. Wszelka władza ustawodawcza stanu San Andreas przysługuje Legislaturze Stanowej, która składa się z Senatu San Andreas oraz Izby Reprezentantów San Andreas, ustanowionych w celu stanowienia praw zgodnych z interesem stanu.
SEKCJA 2. Senat San Andreas składa się z 4 senatorów, reprezentujących okręgi wyborcze ustalone na podstawie podziału terytorialnego stanu, wybieranych w wyborach powszechnych na kadencję czterech lat.
SEKCJA 3. Izba Reprezentantów San Andreas składa się z 8 przedstawicieli, wybieranych w wyborach powszechnych na kadencję dwóch lat, z liczbą przedstawicieli proporcjonalną do populacji hrabstw na podstawie spisu ludności.
SEKCJA 4. Członkowie Senatu i Izby Reprezentantów muszą być obywatelami San Andreas, mieć ukończone 25 lat w dniu wyboru oraz zamieszkiwać w stanie przez co najmniej dwa lata przed objęciem urzędu, zgodnie z wymaganiami prawa stanowego.
SEKCJA 5. Wybory do Legislatury Stanowej odbywają się w terminach ustalonych prawem stanowym, z zachowaniem zasad powszechności, równości i tajności głosowania, a kadencja członków zaczyna się w dniu zaprzysiężenia, nie później niż 30 dni po ogłoszeniu wyników.
SEKCJA 6. Legislatura Stanowa posiada prawo do uchwalania praw stanowych, nakładania podatków, regulowania handlu, transportu oraz bezpieczeństwa publicznego, przy czym wszystkie ustawy wymagają zatwierdzenia Gubernatora, aby uzyskać moc prawną.
SEKCJA 7. Ustawa staje się prawem po przyjęciu przez większość głosów w obu izbach Legislatury i podpisaniu przez Gubernatora, w przypadku weta Gubernatora, Legislatura może je odrzucić większością 2/3 głosów w każdej izbie.
SEKCJA 8. Legislatura zbiera się na sesjach regularnych co najmniej raz w roku, w terminie ustalonym prawem stanowym, a Gubernator może zwołać sesję nadzwyczajną w celu rozpatrzenia spraw wymagających pilnej decyzji legislacyjnej, przy czym obrady są jawne, chyba że większość członków zdecyduje inaczej.
SEKCJA 9. Członkowie Legislatury korzystają z immunitetu za wypowiedzi i działania w ramach pełnienia obowiązków, ale mogą być pociągnięci do odpowiedzialności za naruszenia prawa poza zakresem ich funkcji.
SEKCJA 10. W przypadku śmierci, rezygnacji lub usunięcia członka Legislatury, jego miejsce zostaje obsadzone zgodnie z procedurą określoną prawem stanowym, w tym poprzez wybory uzupełniające lub mianowanie tymczasowe.
Artykuł II – Władza Wykonawcza
SEKCJA 1. Władza wykonawcza stanu San Andreas przysługuje Gubernatorowi, wybieranemu w wyborach powszechnych na kadencję czterech lat. Gubernator jest naczelnym wykonawcą praw stanowych i dowódcą milicji stanowej.
SEKCJA 2. Gubernator San Andreas jest wybierany w wyborach powszechnych przez obywateli stanu na kadencję czterech lat, z możliwością jednej reelekcji, w drodze głosowania tajnego, równego i bezpośredniego, zgodnie z prawem stanowym.
SEKCJA 3. Gubernator ma prawo wetować ustawy uchwalone przez Legislatywę San Andreas, mianować urzędników stanowych za zgodą Senatu, ułaskawiać lub łagodzić kary za przestępstwa stanowe oraz zwoływać nadzwyczajne sesje Legislatywy.
SEKCJA 4. Wicegubernator, wybierany razem z Gubernatorem, przejmuje urząd Gubernatora w przypadku jego śmierci, rezygnacji lub niezdolności, pełni także funkcję przewodniczącego Senatu San Andreas.
SEKCJA 5. W przypadku jednoczesnej niezdolności Gubernatora i Wicegubernatora, Legislatywa San Andreas ustala linię następstwa wśród urzędników stanowych.
SEKCJA 6. Gubernator i inni urzędnicy wykonawczy mogą być usunięci z urzędu w drodze impeachmentu przez Legislatywę za zdradę, łapownictwo lub inne poważne przestępstwa.
SEKCJA 7. Gubernator San Andreas współpracuje z prokuraturą działającą pod zwierzchnictwem Prokuratora Generalnego Stanów Zjednoczonych w ramach Departamentu Sprawiedliwości, wspierając egzekwowanie prawa na szczeblu stanowym zgodnie z prawem federalnym i stanowym.
Artykuł III – Władza Sądownicza
SEKCJA 1. Władza sądownicza stanu San Andreas przysługuje systemowi sądów składającemu się z Sądu Najwyższego Stanu San Andreas, Sądów Stanowych oraz Sądów Hrabstw, sądy te działają niezależnie od innych władz stanowych, mając za zadanie zapewnienie sprawiedliwości, ochronę praw obywateli oraz egzekwowanie prawa stanowego w granicach jurysdykcji stanu.
SEKCJA 2. Sąd Najwyższy Stanu San Andreas jest najwyższą instancją apelacyjną dla wszystkich spraw cywilnych, karnych i administracyjnych rozpatrywanych w sądach niższego szczebla w San Andreas. Składa się z 3 sędziów, w tym Przewodniczącego, wybieranego spośród nich przez Gubernatora. Jego orzeczenia są ostateczne w sprawach stanowych, chyba że dotyczą prawa federalnego, wówczas podlegają odwołaniu do sądów federalnych.
SEKCJA 3. Sąd Najwyższy rozpatruje apelacje od decyzji Sądów Stanowych oraz wybranych spraw z Sądów Hrabstw o znaczeniu dla całego stanu, ma także prawo pierwszej instancji w sprawach dotyczących korupcji, poważnych naruszeń konstytucji stanowej przez urzędników publicznych oraz sporów między hrabstwami lub między hrabstwem a rządem stanowym.
SEKCJA 4. Sądy Stanowe działają w całym stanie San Andreas i rozpatrują w pierwszej instancji poważne sprawy karne, w tym morderstwa, handel narkotykami, przestępstwa gangowe, napady zbrojne i korupcję urzędników publicznych. Pełnią funkcję apelacyjną dla spraw z Sądów Hrabstw, jeśli nie trafiają bezpośrednio do Sądu Najwyższego.
SEKCJA 5. Sądy Hrabstw, zlokalizowane w hrabstwach Los Santos i Blaine, rozpatrują w pierwszej instancji drobne sprawy karne, takie jak kradzieże, wandalizm, wykroczenia drogowe, nielegalne wyścigi uliczne i naruszenia porządku publicznego. W każdym hrabstwie działa co najmniej jeden sąd hrabstwa, zależnie od liczby ludności.
SEKCJA 6. Legislatywa San Andreas może tworzyć specjalne jednostki sądowe w ramach Sądów Stanowych do rozpatrywania określonych rodzajów spraw, takich jak przestępstwa związane z nadzorem administracji państwowej, działalnością gangów, nielegalnym handlem bronią lub narkotykami. Jednostki te mają przyspieszone procedury i współpracują z Departamentem Sprawiedliwości w celu szybkiego reagowania na zagrożenia specyficzne dla stanu.
SEKCJA 7. Jurysdykcja między Sądami Stanowymi, a Hrabstw w pierwszej instancji zależy od wagi przestępstwa lub wartości sporu. Sprawy karne z karą pozbawienia wolności powyżej 15 lat trafiają do Sądów Stanowych, poniżej 15 lat – do Sądów Hrabstw. Apelacje od Sądów Hrabstw rozpatrują Sądy Stanowe w sprawach o mniejszym znaczeniu, a Sąd Najwyższy w sprawach kluczowych dla porządku stanowego.
SEKCJA 8. Apelacje od orzeczeń Sądów Hrabstw muszą być wniesione w ciągu 14 dni od wyroku, a od Sądów Stanowych w ciągu 30 dni. Sąd Najwyższy może odmówić rozpatrzenia apelacji, jeśli uzna ją za bezzasadną, wydając decyzję w formie pisemnego uzasadnienia w ciągu 60 dni od złożenia wniosku.
SEKCJA 9. Sędziowie Sądu Najwyższego Stanu San Andreas są mianowani przez Gubernatora za zgodą dwóch trzecich Senatu na kadencję 12 lat, z możliwością ponownego mianowania, sędziowie Sądów Stanowych są mianowani przez Gubernatora za zgodą Senatu na kadencję 10 lat, sędziowie Sądów Hrabstw są wybierani w wyborach lokalnych w hrabstwach na kadencję 6 lat, z limitem dwóch kadencji.
SEKCJA 10. Kandydaci na sędziów Sądu Najwyższego muszą mieć co najmniej 35 lat, 10 lat doświadczenia prawniczego i być mieszkańcami San Andreas przez minimum 5 lat, sędziowie Stanowi oraz Hrabstw muszą mieć 24 lata, 2 lata doświadczenia i być mieszkańcami hrabstwa przez 3 lata.
SEKCJA 11. Sądy San Andreas działają niezależnie od władzy ustawodawczej i wykonawczej. Sędziowie nie mogą być członkami partii politycznych ani pełnić innych funkcji publicznych podczas sprawowania urzędu oraz ich wynagrodzenie nie może być zmniejszone w trakcie kadencji.
SEKCJA 12. Sędziowie podlegają postępowaniu dyscyplinarnemu za naruszenia prawa, korupcję lub nieetyczne zachowanie. Dla sędziów Sądu Najwyższego postępowania prowadzą pozostali sędziowie Sądu Najwyższego. Dla sędziów Stanowych oraz Hrabstw – Sąd Najwyższy San Andreas.
SEKCJA 13. Sądy San Andreas działają równolegle do sądów federalnych, z odrębną jurysdykcją w sprawach stanowych. Sprawy dotyczące konstytucji federalnej, praw federalnych lub odwołania od decyzji Sądu Najwyższego Stanu San Andreas mogą być przekazywane do sądów federalnych, z Sądem Najwyższym Stanów Zjednoczonych jako ostateczną instancją.
Artykuł IV – Prawa i Obowiązki Obywateli
SEKCJA 1. Wszyscy obywatele San Andreas są z natury wolni i niezależni, posiadając niezbywalne prawa, w tym do życia, wolności, bezpieczeństwa, własności i dążenia do szczęścia. Prawa te są podstawą niniejszej Konstytucji i nie mogą być naruszane przez władze stanowe.
SEKCJA 2. Wszyscy obywatele San Andreas mają prawo do równej ochrony prawnej bez względu na rasę, płeć, religię, pochodzenie etniczne, orientację seksualną, status majątkowy lub inne cechy. Żadne prawo nie może przyznawać przywilejów ani dyskryminować na tych podstawach.
SEKCJA 3. Obywatele mają prawo do swobodnego wyrażania opinii, pisania, publikowania i rozpowszechniania informacji bez ingerencji władz. Wolność prasy jest zagwarantowana, z wyjątkiem przypadków określonych prawem w celu ochrony porządku publicznego.
SEKCJA 4. Obywatele San Andreas mają prawo do swobodnego wyznawania i praktykowania religii według własnego sumienia,; władze stanowe nie mogą ustanawiać religii państwowej ani ograniczać wolności religijnej, o ile nie zagraża to bezpieczeństwu publicznemu.
SEKCJA 5. Obywatele mają prawo do pokojowego gromadzenia się w celach publicznych lub prywatnych oraz do składania petycji do władz stanowych w sprawach dotyczących ich interesów, ograniczenia mogą być wprowadzone tylko w celu zapewnienia bezpieczeństwa.
SEKCJA 6. Obywatele San Andreas mają prawo do posiadania i noszenia broni w celu samoobrony, zgodnie z regulacjami ustanowionymi przez Legislatywę. Prawo to nie może być arbitralnie ograniczane, ale podlega rozsądnym ograniczeniom w interesie publicznym.
SEKCJA 7. Obywatele są chronieni przed nieuzasadnionymi przeszukaniami i zajęciami ich osób, domów, pojazdów lub mienia. Wszelkie działania wymagają nakazu sądowego opartego na jasnych dowodach, z wyjątkiem sytuacji nadzwyczajnych określonych prawem.
SEKCJA 8. Żaden obywatel nie może być pozbawiony życia, wolności lub mienia bez należytego procesu sądowego. Każdy oskarżony ma prawo do szybkiego i publicznego procesu przed bezstronnym sądem, z dostępem do obrony i apelacji.
SEKCJA 9. Żaden obywatel nie może być dwukrotnie sądzony za to samo przestępstwo ani zmuszony do samooskarżenia w sprawach karnych, prawa te są nienaruszalne w systemie sądowniczym San Andreas.
SEKCJA 10. Obywatele mają prawo do ochrony swojej prywatności w życiu osobistym, rodzinnym i zawodowym, władze stanowe nie mogą ingerować w prywatność bez uzasadnionej przyczyny określonej prawem.
SEKCJA 11. Obywatele mają prawo do nabywania, posiadania, użytkowania i przekazywania własności, zarówno ruchomej, jak i nieruchomej. Własność prywatna nie może być zabrana na cele publiczne bez sprawiedliwego odszkodowania.
SEKCJA 12. Obywatele San Andreas mają prawo do ochrony swojego życia, zdrowia i mienia przed bezprawnymi zagrożeniami, w tym w sytuacjach przestępczych, użycie siły w samoobronie podlega ocenie zgodności z prawem stanowym.
SEKCJA 13. Niewolnictwo i praca przymusowa są zakazane w San Andreas, z wyjątkiem kary za przestępstwo orzeczonej przez sąd.
SEKCJA 14. Obywatele mają prawo do swobodnego poruszania się w granicach stanu, zamieszkania w dowolnym miejscu w San Andreas oraz opuszczania i powrotu do stanu, z ograniczeniami wynikającymi jedynie z prawa stanowego.
SEKCJA 15. Żaden obywatel nie może być poddany nadmiernym grzywnom, kaucjom ani okrutnym lub niezwykłym karom. Kary muszą być proporcjonalne do popełnionego czynu i zgodne z zasadami sprawiedliwości.
SEKCJA 16. Obywatele mają prawo do wyboru zawodu, pracy i prowadzenia legalnej działalności gospodarczej. Władze stanowe nie mogą ograniczać tych praw, z wyjątkiem regulacji w interesie publicznym.
SEKCJA 17. Wszyscy obywatele i mieszkańcy San Andreas mają obowiązek przestrzegania praw stanowych i federalnych. Naruszenie prawa podlega sankcjom określonym w ustawach stanowych.
SEKCJA 18. Obywatele i mieszkańcy San Andreas są zobowiązani do płacenia podatków ustanowionych przez Legislatywę w celu utrzymania rządu stanowego i służb publicznych. Podatki muszą być sprawiedliwe i proporcjonalne.
SEKCJA 19. Obywatele mają prawo do korzystania z czystego powietrza, wody i środowiska naturalnego San Andreas. Władze stanowe mają obowiązek chronić te zasoby dla obecnych i przyszłych pokoleń.
SEKCJA 20. Obywatele mają prawo zgłaszać nadużycia władzy przez urzędników stanowych lub lokalnych, władze są zobowiązane do rozpatrzenia takich skarg w sposób transparentny i sprawiedliwy.
SEKCJA 21. Obywatele mają prawo do udziału w wyborach, kandydowania na urzędy publiczne i angażowania się w sprawy publiczne San Andreas, a ograniczenia tego prawa mogą wynikać jedynie z wyroku sądowego.
SEKCJA 22. Obywatele mają obowiązek wspierać władze stanowe w sytuacjach nadzwyczajnych, takich jak klęski żywiołowe lub zagrożenia publiczne, w granicach określonych prawem.
SEKCJA 23. Obywatele mają prawo do ochrony ze strony władz stanowych w przypadku zamieszek, klęsk żywiołowych lub innych sytuacji kryzysowych. Władze muszą zapewnić podstawowe wsparcie w takich okolicznościach.
SEKCJA 24. Obywatele mają prawo do uczestnictwa w życiu kulturalnym stanu, w tym wydarzeniach artystycznych i rozrywkowych, takich jak te organizowane w Vinewood. Władze stanowe wspierają rozwój kultury lokalnej.
SEKCJA 25. Obywatele San Andreas nie mogą angażować się w działania zagrażające porządkowi publicznemu, w tym organizację nielegalnych struktur przestępczych, takie działania są sprzeczne z duchem niniejszej Konstytucji.
Artykuł V – Relacje z Hrabstwami
SEKCJA 1. Stan San Andreas dzieli się na hrabstwa, w tym Los Santos i Blaine, które są jednostkami samorządu lokalnego, hrabstwa działają w granicach niniejszej Konstytucji i prawa stanowego, posiadając autonomię w sprawach lokalnych.
SEKCJA 2. Hrabstwa mają prawo do zarządzania sprawami lokalnymi, w tym porządkiem publicznym, infrastrukturą, usługami społecznymi i regulacjami gospodarczymi, o ile ich działania nie są sprzeczne z prawem stanowym lub federalnym. Autonomia ta jest zagwarantowana w celu dostosowania rządów do potrzeb mieszkańców.
SEKCJA 3. Każde hrabstwo ustanawia własne władze, w tym Radę Hrabstwa, wybieraną w powszechnych wyborach przez mieszkańców. Rada mianuje Szeryfa Hrabstwa, który odpowiada za lokalne służby porządkowe, oraz innych urzędników zgodnie z potrzebami hrabstwa.
SEKCJA 4. Hrabstwa mogą wydawać lokalne rozporządzenia w sprawach dotyczących porządku publicznego, zdrowia, bezpieczeństwa i dobrobytu mieszkańców, rozporządzenia te nie mogą naruszać praw obywatelskich ani kolidować z ustawami stanowymi.
SEKCJA 5. Hrabstwa utrzymują sądy hrabstw, działające jako pierwsza instancja w sprawach lokalnych, zgodnie z Artykułem III. Sądy te podlegają nadzorowi Sądu Najwyższego Stanu San Andreas w sprawach apelacyjnych i konstytucyjnych.
SEKCJA 6. Hrabstwa mają obowiązek współpracować z rządem stanowym w sprawach przekraczających ich jurysdykcję, takich jak zwalczanie przestępczości zorganizowanej, zarządzanie kryzysowe i ochrona infrastruktury stanowej.
SEKCJA 7. Hrabstwa mają prawo nakładać podatki lokalne, w tym od nieruchomości i usług, w granicach ustalonych przez Legislatywę San Andreas, rząd stanowy może przekazywać hrabstw fundusze na cele wspólne, takie jak bezpieczeństwo publiczne lub rozwój infrastruktury.
SEKCJA 8. Szeryfowie, jako wybrani lub mianowani urzędnicy hrabstw, odpowiadają za utrzymanie porządku publicznego, egzekwowanie prawa stanowego i lokalnego oraz koordynację działań z policją stanową w przypadku poważnych zagrożeń, takich jak działalność gangów.
SEKCJA 9. Granice hrabstw są ustalone i mogą być zmienione jedynie za zgodą Legislatywy San Andreas oraz większości mieszkańców danego hrabstwa, wyrażoną w referendum, spory graniczne rozstrzyga Sąd Najwyższy Stanu San Andreas.
SEKCJA 10. Hrabstwa współpracują z rządem stanowym w utrzymaniu infrastruktury o znaczeniu ponadlokalnym, takiej jak autostrady czy porty, a także koszty są dzielone proporcjonalnie do korzyści płynących dla hrabstw i stanu.
SEKCJA 11. W przypadku klęsk żywiołowych, zamieszek lub innych sytuacji nadzwyczajnych hrabstwa mogą wprowadzać lokalne środki zaradcze, takie jak ewakuację czy ograniczenia ruchu. Gubernator ma prawo przejąć kontrolę nad hrabstwem w razie niewydolności lokalnych władz, za zgodą Legislatywy.
SEKCJA 12. Mieszkańcy hrabstw mają prawo do decydowania o lokalnych sprawach poprzez referenda lub wybory. Inicjatywy obywatelskie mogą być wprowadzane na szczeblu hrabstwa zgodnie z procedurami ustanowionymi przez Radę Hrabstwa.
SEKCJA 13. Hrabstwa mają prawo reprezentować swoje interesy przed Legislatywą i Gubernatorem San Andreas. Przedstawiciele hrabstw mogą występować z petycjami lub wnioskami o wsparcie w sprawach dotyczących ich społeczności.
SEKCJA 14. Hrabstwa nie mogą wykorzystywać swojej autonomii do działań sprzecznych z interesem stanu, takich jak wspieranie nielegalnych struktur przestępczych lub ignorowanie praw stanowych. Naruszenia podlegają interwencji rządu stanowego.
Artykuł VI – Finanse i Administracja Stanowa
SEKCJA 1. Legislatywa San Andreas ma prawo nakładać i pobierać podatki, w tym dochodowe, od nieruchomości, sprzedaży oraz inne opłaty, w celu finansowania rządu stanowego, służb publicznych i infrastruktury.
SEKCJA 2. Legislatywa uchwala comiesięczny budżet San Andreas, określając wydatki na administrację, bezpieczeństwo publiczne, infrastrukturę i inne cele stanowe. Budżet musi być zrównoważony, chyba że Legislatywa, za zgodą dwóch trzecich głosów, zatwierdzi deficyt w sytuacjach nadzwyczajnych.
SEKCJA 3. Stan San Andreas może zaciągać dług publiczny za zgodą dwóch trzecich członków Legislatywy, emitując obligacje stanowe na cele publiczne, takie jak budowa dróg, portów czy przeciwdziałanie przestępczości, zadłużenie nie może zagrażać stabilności finansowej stanu.
SEKCJA 4. Departament Sprawiedliwości San Andreas, nadzorowany przez Prokuratora Generalnego, odpowiada za administrację systemu prawnego, koordynację służb porządkowych i zwalczanie przestępczości zorganizowanej. Jego działanie jest finansowane z budżetu stanowego i podlega nadzorowi Legislatywy.
SEKCJA 5. Gubernator, za zgodą Senatu, mianuje szefów departamentów stanowych, takich jak Departament Sprawiedliwości czy inne ustanowione prawem. Departamenty te zarządzają codzienną administracją stanu i realizują cele określone w ustawach.
SEKCJA 6. Stan San Andreas przeznacza środki na ochronę porządku publicznego, w tym na policję stanową, walkę z gangami i przeciwdziałanie nielegalnemu handlowi, fundusze te są priorytetem w budżecie stanowym i podlegają corocznemu przeglądowi.
SEKCJA 7. Legislatywa ma prawo regulować handel i działalność gospodarczą w granicach stanu, w tym ustalać zasady dla kasyn, klubów nocnych i innych specyficznych branż San Andreas. Regulacje te mają wspierać dobrobyt gospodarczy i zapobiegać nielegalnym praktykom.
SEKCJA 8. Żadne środki publiczne nie mogą być wydane bez zgody Legislatywy. Gubernator ma prawo zawetować pozycje budżetowe, ale weto może być odrzucone przez dwie trzecie głosów w każdej izbie Legislatywy.
SEKCJA 9. Urząd Audytu Stanowego, powoływany przez Legislatywę, nadzoruje wydatki publiczne i publikuje coroczne raporty dostępne dla obywateli, a każdy departament stanowy ma obowiązek współpracy z audytorami w celu zapewnienia przejrzystości.
SEKCJA 10. Rząd stanowy może przekazywać fundusze hrabstwom na cele lokalne, takie jak bezpieczeństwo, infrastruktura czy usługi publiczne, hrabstwa muszą rozliczać się z wykorzystania tych środków przed Legislatywą.
SEKCJA 11. W sytuacjach kryzysowych, takich jak klęski żywiołowe lub poważne zagrożenia przestępczością, Legislatywa może zatwierdzić nadzwyczajne fundusze, wydatki te podlegają ścisłemu nadzorowi i rozliczeniu po ustaniu kryzysu.
SEKCJA 12. Dochody z legalnych kasyn, podatków od hazardu i innych charakterystycznych dla San Andreas źródeł są przeznaczane na cele publiczne, w tym zwalczanie przestępczości i rozwój infrastruktury. Legislatywa określa ich alokację.
SEKCJA 13. Żaden urzędnik stanowy ani departament nie może podejmować działań finansowych wykraczających poza uprawnienia nadane przez Legislatywę. Naruszenia podlegają dochodzeniu i sankcjom zgodnie z prawem.
SEKCJA 14. Obywatele San Andreas mają prawo do dostępu do informacji o wydatkach stanowych, a rząd stanowy publikuje coroczne sprawozdania finansowe, dostępne publicznie w formie uproszczonej i szczegółowej.
SEKCJA 15. Środki publiczne nie mogą być wykorzystywane do celów prywatnych ani w sposób sprzeczny z interesem stanu, osoby odpowiedzialne za nadużycia podlegają odpowiedzialności prawnej i usunięciu z urzędu.
Artykuł VII – Finanse i Administracja Stanowa
SEKCJA 1. Stan San Andreas ma obowiązek chronić życie, wolność i mienie swoich obywateli, zapewniając bezpieczeństwo publiczne i porządek na swoim terytorium. Gubernator i Legislatywa są odpowiedzialni za realizację tego celu.
SEKCJA 2. Policja Stanowa San Andreas, pod nadzorem Gubernatora i Departamentu Sprawiedliwości, jest ustanowiona do egzekwowania prawa stanowego, zwalczania przestępczości i ochrony obywateli, jej struktura i zadania są określane przez Legislatywę.
SEKCJA 3. Milicja San Andreas, składająca się z obywateli zdolnych do służby, może być powołana przez Gubernatora w celu wsparcia porządku publicznego w sytuacjach nadzwyczajnych, a Legislatywa określa warunki jej organizacji i użycia.
SEKCJA 4. Policja Stanowa współpracuje z Szeryfami Hrabstw w zwalczaniu przestępczości przekraczającej granice hrabstw, takiej jak handel narkotykami czy działalność gangów, hrabstwa mogą wnosić o wsparcie stanowe w razie potrzeby.
SEKCJA 5. Stan San Andreas ma szczególny obowiązek przeciwdziałania przestępczości zorganizowanej, w tym gangom ulicznym i nielegalnemu handlowi. Departament Sprawiedliwości może powołać specjalne jednostki.
SEKCJA 6. Stan odpowiada za ochronę kluczowej infrastruktury, takiej jak autostrady, porty i obiekty publiczne, przed zagrożeniami, w tym sabotażem i zamieszkami.
SEKCJA 7. Stan San Andreas ustanawia służby ratunkowe, w tym straż pożarną i pogotowie, do reagowania na klęski żywiołowe, wypadki i inne sytuacje kryzysowe, ich organizacja jest koordynowana z hrabstwami.
SEKCJA 8. Gubernator oraz Departament Sprawiedliwości mają prawo kierować siłami porządkowymi i milicją w sytuacjach zagrożenia publicznego, takich jak zamieszki uliczne czy klęski żywiołowe, decyzje te podlegają nadzorowi Legislatywy w ciągu 14 dni od ich wprowadzenia.
SEKCJA 9. Legislatywa i Gubernator mają obowiązek wspierać programy prewencji przestępczości, w tym edukację społeczną i współpracę z obywatelami, w celu zmniejszenia zagrożenia dla porządku publicznego.
SEKCJA 10. Stan San Andreas współpracuje z władzami federalnymi w sprawach bezpieczeństwa przekraczających jego jurysdykcję, takich jak terroryzm czy międzynarodowy handel narkotykami. Gubernator reprezentuje stan w tych relacjach.
SEKCJA 11. Służby porządkowe i milicja muszą działać z poszanowaniem praw obywatelskich określonych w Artykule IV. Nadużycia podlegają dochodzeniu i sankcjom przez Departament Sprawiedliwości.
SEKCJA 12. Stan zapewnia szkolenie dla policji, milicji i służb ratunkowych, aby zagwarantować ich skuteczność i zgodność z prawem. Legislatywa ustala minimalne standardy dla tych służb.
SEKCJA 13. Funkcjonariusze służb porządkowych odpowiadają za swoje działania przed prawem, a obywatele mają prawo zgłaszać skargi na nadużycia do Departamentu Sprawiedliwości, który prowadzi dochodzenia w takich sprawach.
SEKCJA 14. Bezpieczeństwo publiczne jest priorytetem w polityce stanowej, fundusze na ten cel mają pierwszeństwo w budżecie, z uwzględnieniem potrzeb zwalczania przestępczości specyficznej dla San Andreas.
SEKCJA 15. Żaden obywatel ani organizacja nie może podejmować działań zagrażających bezpieczeństwu publicznemu, takich jak organizowanie nielegalnych grup zbrojnych, stan ma prawo przeciwdziałać takim zagrożeniom.
Artykuł VIII – Stan Wyjątkowy
SEKCJA 1. Stan wyjątkowy w San Andreas może być ogłoszony w przypadku klęsk żywiołowych, takich jak trzęsienia ziemi, pożary czy powodzie, a także w sytuacjach nadzwyczajnych, takich jak zamieszki, rebelie gangowe, epidemie lub inne zagrożenia, które przekraczają zdolności lokalnych władz do skutecznego reagowania.
SEKCJA 2. Gubernator San Andreas ma prawo ogłosić stan wyjątkowy w całym stanie lub jego części, gdy uzna, że warunki zagrożenia wymagają nadzwyczajnych środków. Ogłoszenie może być wydane na wniosek władz hrabstw lub z inicjatywy Gubernatora w przypadku niewystarczającej reakcji lokalnej.
SEKCJA 3. Stan wyjątkowy ogłaszany jest poprzez pisemną proklamację Gubernatora, która określa przyczynę, obszar objęty stanem wyjątkowym oraz przewidywane działania. Proklamacja wchodzi w życie natychmiast po jej wydaniu i jest publikowana dla mieszkańców stanu.
SEKCJA 4. Podczas stanu wyjątkowego Gubernator ma pełną kontrolę nad agencjami stanowymi, prawo do zawieszania przepisów utrudniających reakcję na kryzys, korzystania z zasobów stanowych i prywatnych (z wyjątkiem mediów) oraz wydawania zarządzeń w celu ochrony życia, mienia i porządku publicznego.
SEKCJA 5. Gubernator może tymczasowo ograniczyć niektóre prawa obywatelskie, takie jak wolność zgromadzeń, ruch czy dostęp do określonych obszarów, jeśli jest to niezbędne do zarządzania kryzysem. Podstawowe prawa, w tym prawo do procesu sądowego i ochrona przed nadmiernymi karami, pozostają nienaruszalne.
SEKCJA 6. Stan wyjątkowy trwa do momentu, gdy Gubernator uzna, że zagrożenie ustąpiło, lub do czasu uchylenia go przez Legislatywę San Andreas. Jeśli trwa dłużej niż 48 godzin, wymaga przeglądu i zatwierdzenia przez Sąd Najwyższy San Andreas.
SEKCJA 7. Sąd Najwyższy San Andreas może rozpatrywać skargi dotyczące działań Gubernatora w stanie wyjątkowym i uchylić je, jeśli uzna je za nieproporcjonalne lub sprzeczne z Konstytucją. Obywatele mają prawo wnosić takie sprawy w trybie przyspieszonym.
SEKCJA 8. Hrabstwa mają prawo ogłaszać lokalne stany wyjątkowe w swoich granicach i zwracać się o pomoc do rządu stanowego. Gubernator koordynuje działania między hrabstwami, zapewniając wsparcie w postaci policji stanowej, milicji lub innych zasobów.
SEKCJA 9. Gubernator ustanawia stanowe biuro zarządzania kryzysowego, które koordynuje reakcję na zagrożenia, w tym ewakuacje, rozdział pomocy i ochronę infrastruktury, hrabstwa współpracują z tym biurem w ramach swoich kompetencji.
SEKCJA 10. Gubernator i urzędnicy działający w stanie wyjątkowym odpowiadają za nadużycia władzy. Po zakończeniu kryzysu Sąd Najwyższy San Andreas może powołać komisję śledczą, a sądy rozpatrują skargi obywateli dotyczące naruszeń praw.
SEKCJA 11. Władze stanowe i hrabstw mają obowiązek chronić mienie publiczne, takie jak drogi, budynki rządowe i zasoby naturalne, przed zniszczeniem w czasie stanu wyjątkowego, a Gubernator może wydać zarządzenia w tym celu.
SEKCJA 12. Gubernator ma obowiązek regularnie informować mieszkańców San Andreas o przebiegu stanu wyjątkowego, podejmowanych działaniach i przewidywanym czasie trwania. Komunikaty są publikowane w sposób dostępny dla wszystkich.
SEKCJA 13. Po zakończeniu stanu wyjątkowego Gubernator przedstawia Sądowi Najwyższemu San Andreas raport podsumowujący działania, ich skuteczność i koszty, a raport ten jest podstawą do oceny i ewentualnych zmian w procedurach na przyszłość.
Artykuł IX – Zdrowie i Opieka Społeczna
SEKCJA 1. Wszyscy obywatele San Andreas mają prawo do ochrony zdrowia poprzez dostęp do usług świadczonych głównie przez sektor prywatny, a rząd stanowy wspiera rozwój prywatnej opieki zdrowotnej i reguluje jej funkcjonowanie.
SEKCJA 2. System opieki zdrowotnej w San Andreas opiera się na prywatnych szpitalach, klinikach i usługach medycznych. Rząd stanowy oraz hrabstw nadzorują standardy i zapewniają wsparcie dla obywateli w potrzebie.
SEKCJA 3. Rząd stanowy reguluje sektor prywatny w zakresie opieki zdrowotnej, ustala minimalne standardy jakości i dostępności oraz wspiera mieszkańców o niskich dochodach w dostępie do prywatnych usług medycznych.
SEKCJA 4. Hrabstwa nadzorują lokalne rynki prywatnej opieki zdrowotnej, wspierają prywatnych dostawców usług i koordynują działania w zakresie zdrowia publicznego w granicach swoich jurysdykcji.
SEKCJA 5. Prywatne służby ratunkowe, takie jak pogotowie i straż pożarna, są głównymi podmiotami reagującymi na wypadki, strzelaniny i katastrofy. Stan i hrabstwa wspierają ich działanie poprzez kontrakty i regulacje.
SEKCJA 6. W czasie stanu wyjątkowego sektor prywatny, wspierany przez rząd stanowy i hrabstwa, zapewnia opiekę medyczną poszkodowanym w zamieszkach, klęskach żywiołowych czy przestępstwach, a stan może subsydiować te usługi w sytuacjach nadzwyczajnych.
SEKCJA 7. Obywatele mają dostęp do prywatnych usług zdrowia psychicznego. Stan i hrabstwa promują rozwój takich usług i oferują wsparcie dla osób dotkniętych traumą lub uzależnieniami poprzez programy subsydiowane.
SEKCJA 8. Prywatni dostawcy usług zdrowotnych, we współpracy z rządem stanowym, prowadzą kampanie profilaktyczne i edukacyjne przeciwko narkotykom oraz przemocy, a stan wspiera te inicjatywy finansowo.
SEKCJA 9. Prywatne organizacje i firmy świadczą usługi opieki społecznej dla bezdomnych, bezrobotnych i ofiar przestępstw. Rząd stanowy reguluje i częściowo finansuje te działania, promujące integrację społeczną.
SEKCJA 10. Pacjenci korzystający z prywatnych usług medycznych mają prawo do godnego traktowania, informacji, zgody na leczenie i prywatności danych, a rząd stanowy ustala przepisy chroniące te prawa.
SEKCJA 11. Legislatywa San Andreas ustala podatki na wsparcie prywatnego sektora zdrowia, w tym subsydia dla ubogich i programy kryzysowe, a większość kosztów opieki ponoszą obywatele lub prywatne ubezpieczenia.
SEKCJA 12. Prywatni dostawcy usług, pod nadzorem stanowego biura zdrowia, odpowiadają za reagowanie na epidemie. Rząd stanowy wspiera ich działania poprzez regulacje i fundusze na kwarantanny czy szczepienia.
SEKCJA 13. Prywatni dostawcy usług zdrowotnych i społecznych odpowiadają za naruszenia standardów, a rząd stanowy nadzoruje skargi obywateli i ustala procedury dochodzeń w takich przypadkach.
SEKCJA 14. Stan i hrabstwa wspierają dostęp do prywatnej opieki zdrowotnej dla wszystkich obywateli, oferując programy pomocy dla osób o niskich dochodach, aby zapobiec wykluczeniu z systemu.
SEKCJA 15. Prywatny sektor, wspierany przez stan, zapewnia opiekę zdrowotną i społeczną dla dzieci i młodzieży, a rząd stanowy reguluje ochronę przed przemocą i wykorzystywaniem.
SEKCJA 16. Prywatne domy opieki i usługi medyczne odpowiadają za opiekę nad seniorami, stan i hrabstwa subsydiują dostęp dla osób starszych o ograniczonych środkach.
SEKCJA 17. Prywatne placówki oferują leczenie i rehabilitację dla osób uzależnionych od narkotyków, a stan i hrabstwa finansują programy prewencji i wsparcia w tym zakresie.
SEKCJA 18. Pracownicy prywatnych placówek medycznych mają prawo do bezpiecznych warunków pracy, stan reguluje ochronę przed przemocą w obszarach wysokiego ryzyka.
SEKCJA 19. Stan San Andreas zachęca prywatny sektor do badań medycznych i innowacji, zwłaszcza w leczeniu urazów powypadkowych i postrzałowych, poprzez ulgi podatkowe i granty.
SEKCJA 20. Prywatni dostawcy usług nie mogą dyskryminować pacjentów ze względu na cechy osobiste, a stan nadzoruje przestrzeganie równości w dostępie do opieki.
SEKCJA 21. Prywatne służby zdrowia współpracują z służbami porządkowymi w reagowaniu na przemoc, transportując rannych i zapewniając opiekę w strefach konfliktu, a służby porządkowe chronią personel medyczny.
SEKCJA 22. Prywatne i kontraktowane służby straży pożarnej współpracują z sektorem zdrowia w akcjach ratunkowych. Stan reguluje ich rolę w gaszeniu pożarów i udzielaniu pomocy.
SEKCJA 23. Władza stanowa wspiera prywatny sektor w organizowaniu szkoleń dla służb publicznych i straży pożarnej w zakresie pierwszej pomocy i współpracy z medykami w sytuacjach kryzysowych.
SEKCJA 24. Funkcjonariusze służb publicznych i strażacy mają dostęp do prywatnych usług zdrowotnych i wsparcia psychicznego, subsydiowanego przez stan po służbie w trudnych warunkach.
Artykuł X – Zdrowie i Opieka Społeczna
SEKCJA 1. Stan San Andreas ustanawia gospodarkę opartą na wolności przedsiębiorczości, różnorodności działalności ekonomicznej i wsparciu dla legalnych inicjatyw, dążąc do równowagi między rozwojem a stabilnością społeczną.
SEKCJA 2. Legislatywa ma prawo ustalać podatki na dobra i usługi, w tym te związane z rozrywką, luksusem i specyficznymi gałęziami przemysłu, w celu finansowania potrzeb publicznych i regulacji gospodarki.
SEKCJA 3. Stan wspiera rozwój przemysłu związanego z kulturą i rozrywką jako kluczowego elementu gospodarki, oferując zachęty dla twórczości artystycznej i działalności przyciągających turystów.
SEKCJA 4. Stan reguluje eksploatację zasobów naturalnych, takich jak surowce mineralne i energetyczne, zapewniając ich zrównoważone wykorzystanie dla dobra obecnych i przyszłych pokoleń.
SEKCJA 5. Gospodarka stanu promuje działalność związaną z produkcją, modyfikacją i handlem pojazdami, uznając jej znaczenie dla kultury i ekonomii, a stan ustala ramy dla legalności takich działań.
SEKCJA 6. Legalny hazard jest uznany za istotną część gospodarki. Stan nadzoruje jego funkcjonowanie, zapewniając dochody publiczne i ochronę przed nielegalnym wpływem.
SEKCJA 7. Stan podejmuje działania w celu ograniczenia nielegalnych działań ekonomicznych, takich jak handel zakazanymi substancjami czy fałszerstwa, alokując zasoby na ochronę porządku gospodarczego.
SEKCJA 8. Obywatele mają prawo do ochrony przed nieuczciwymi praktykami w handlu i usługach, stan ustala zasady uczciwej konkurencji i bezpieczeństwa transakcji.
SEKCJA 9. Stan zobowiązuje się do utrzymania i rozbudowy infrastruktury transportowej i komunikacyjnej, wspierając handel, mobilność i dostępność usług w granicach swoich możliwości.
SEKCJA 10. Obywatele zatrudnieni w legalnych przedsiębiorstwach mają prawo do sprawiedliwych warunków pracy. Stan reguluje standardy zatrudnienia, chroniąc przed wyzyskiem.
SEKCJA 11. Władza stanowa wspiera dostęp do mieszkań poprzez regulację rynku nieruchomości, promując stabilność społeczną i rozwój urbanistyczny zgodny z potrzebami mieszkańców.
SEKCJA 12. Stan dąży do zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego, wspierając różnorodne źródła energii i regulując ich wpływ na środowisko naturalne.
SEKCJA 13. Stan wspiera produkcję rolną i bezpieczeństwo żywnościowe, regulując jakość i dostępność produktów spożywczych dla mieszkańców.
SEKCJA 14. Stan nadzoruje instytucje finansowe, zapewniając stabilność systemu bankowego i ochronę przed nielegalnym obrotem pieniędzmi.
SEKCJA 15. W przypadku kryzysów gospodarczych stan ma prawo podejmować nadzwyczajne działania, takie jak wsparcie dla przedsiębiorstw czy regulacja rynku, w celu ochrony dobrobytu obywateli.
SEKCJA 16. Stan dąży do harmonii między wolnością gospodarczą a potrzebą utrzymania porządku publicznego, równoważąc interesy legalnych podmiotów z koniecznością zwalczania chaosu ekonomicznego.
Cały dokument został sporządzony przez osobę z nickiem na discordzie BrokenRix. Zabrania sie kopiowania i wykorzystywania niniejszego dokumentu bez uprzedniego poinformowania i zgody właściciela.